توکسوپلاسموز گربه؛ از علائم تا درمان

توکسوپلاسموز گربه یک بیماری عفونی است که توسط یک پارازیت به نام توکسوپلاسما گوندیی (Toxoplasma gondii) ایجاد می‌شود. این پارازیت معمولاً از طریق مدفوع گربه‌ها منتشر می‌شود و می‌تواند برای انسان‌ها و سایر حیوانات خطرناک باشد.

علائم

عفونت حاد:
تب
خستگی
گلودرد
گیجی یا سردرد

علائم طولانی‌مدت:

گر گرفتگی عضلانی
سرگیجه
تورم لنفاوی
مشکلات بینایی
مشکلات عصبی (در موارد شدید)

عوامل خطر

اگر یک زن باردار به توکسوپلاسموز مبتلا شود ممکن است به جنین انتقال دهد که باعث عوارض جدی مانند نابینایی و مشکلات عصبی می‌شود.

تشخیص

• آزمایش خون : جهت شناسایی آنتی‌بادی‌ها علیه توکسوپلاسما.
• آزمایش مدفوع : بررسی مدفوع گربه‌ها برای شناسایی پارازیت.

پیشگیری

• شستشوی دست‌ها : پس از تماس با گربه یا مدفوع آن.
• پختن خوب مواد غذایی : به خصوص گوشت، جهت کاهش خطر انتقال این عامل عفونی.

درمان

• داروها : معمولا از داروهایی مانند پیریمتامین و سولفادیازین استفاده می‌شود.
• در صورت بارداری : داروهای خاص می‌توانند به جلوگیری از انتقال عفونت به جنین کمک کنند.

بهتر است در صورت تشخیص توکسوپلاسموز با پزشک مشورت کنید، به ویژه اگر در دوران بارداری هستید یا علائمی مشابه این بیماری دارید.

توکسوپلاسموز گربه یک نوع بیماری انگلی شایع است که علاوه‌ بر گربه برای حیوانات دیگری چون همستر، موش و انواع پرنده‌ها نیز اتفاق می‌افتد. نکته مهم درباره این بیماری انگلی، این است که یکی از بیماری‌های مشترک بین انسان و گربه محسوب می‌شود و از زمان قدیم آن را عامل نازایی زنان و سقط جنین می‌دانسته‌اند.

علائم توکسوپلاسموز گربه

برای آنکه تشخیص دهید گربه‌ی شما به این انگل آلوده شده است یا نه، باید علائم توکسوپلاسموز در گربه‌ها را بشناسید. از شایع‌ترین علائم گربه‌ها هنگام ابتلا به این انگل، می‌توان به خستگی و ضعف، از دست دادن اشتها، تب، اسهال و استفراغ اشاره کرد. فراموش نکنید که هر چند وقت یکبار به بیمارستان دامپزشکی برای انجام چک‌آپ مراجعه کنید. توکسوپلاسموز گربه می‌تواند علائم داشته باشد که عبارتند از:

• درد شکمی
• کاهش وزن
• کوری چشم
• التهاب چشم‌ها
• درد عضلانی
• سرفه و سختی در تنفس
• لرزش
• تشنج
• از بین رفتن تعادل گربه
• فلج شدن موضعی یا کامل گربه

دقت داشته باشید که این علائم مربوط به گربه آلوده هستند و انسانی که به این انگل آلوده شود، علائم دیگری خواهد داشت که این علائم مواردی چون تب، نفس‌تنگی و مشکلات عصبی مانند تشنج هستند. البته اگر فرد سیستم ایمنی قوی داشته باشد و به توکسوپلاسموز مبتلا شود، این علائم بروز پیدا نخواهند کرد و فرد در نهایت احساس سرماخوردگی خواهد داشت.

همچنین باید بدانیم که بروز این علائم به‌طور صد در صد نشان‌دهنده وجود انگل توکسوپلاسموز نیست و شما برای آنکه مطمئن شوید گربه‌‏ای که دارید سالم است یا آلوده باید به دامپزشکی مراجعه کنید.

چگونه می‌توان از توکسوپلاسموز پیشگیری کرد؟

چندین مرحله وجود دارد که می‌توانید برای کاهش احتمال ابتلا به توکسوپلاسما گوندی انجام دهید:

1. اجازه دهید گوشت به‌ طور کامل و در دمای مناسب پخته شود، زیرا در صورتی که گوشت آلوده باشد و به‌خوبی پخته نشود، باعث بیماری خواهد شد.
2. میوه و سبزیجات را قبل از مصرف به‌خوبی بشویید و پوست بگیرید.
3. شیر بز و گاو غیر پاستوریزه نخورید و آن‌ها را حتما قبل از مصرف بجوشانید.
4. درصورتی‌که دستتان با گوشت آلوده، میوه و سبزیجات آلوده در تماس بود، حتما با شوینده دست‌های خود را بشویید.
5. جعبه خاک گربه را روزانه عوض کنید؛ البته برای انجام این کار حتما از دستکش استفاده کنید و بعد از اتمام تعویض دست‌ها را بشویید.

افراد چگونه به توکسوپلاسموز مبتلا می‌شوند؟

افراد از چند طریق به توکسوپلاسموز مبتلا می‌شوند:

• خوردن غذا، نوشیدن آب یا بلعیدن تصادفی خاک آلوده به مدفوع گربه.
• خوردن گوشت خام یا نیم‏پز حیوانات (به‌ویژه بره یا گوشت سایر حیوانات وحشی) که به توکسوپلاسما آلوده شده‌اند.
• اگر مادر در دوران بارداری به توکسوپلاسموز مبتلا شود، جنین نیز به این بیماری مبتلا خواهد شد.
• دریافت پیوند عضو عفونی یا خون آلوده از طریق انتقال خون؛ اگرچه این امر بسیار نادر است.
• لمس یا بلع هر چیزی که با مدفوع گربه حاوی توکسوپلاسما در تماس بوده است.

چه افرادی در معرض خطر ابتلا به توکسوپلاسموز شدید هستند؟

افرادی که بیشتر در معرض ابتلا به توکسوپلاسموز شدید هستند عبارتند از:

• نوزادان متولد شده از مادرانی که به‌تازگی به توکسوپلاسما گوندی در دوران بارداری یا درست قبل از آن آلوده شده‌اند.
• افرادی که سیستم ایمنی آن‌ها به‌شدت ضعیف شده است، مانند افراد مبتلا به ایدز، افرادی که انواع خاصی از شیمی درمانی را دریافت می‌کنند و افرادی که اخیرا پیوند عضو دریافت کرده‌اند.

درمان توکسوپلاسموز گربه

تا به‌ اینجا متوجه شدیم که این انگل چیست و چه مشکلاتی را ایجاد می‌کند؛ حال شاید برای شما سوال پیش آید که این مشکل چگونه درمان می‌شود؟ در پاسخ باید گفت اگر بیماری حاد باشد، دامپزشکان آنتی‌ بیوتیک‌های مناسب را تجویز می‌کند و داروهایی نیز برای کنترل اسهال و استفراغ گربه تجویز خواهد شد. طول دوره درمان معمولا دو هفته طول می‌کشد و در این بازه زمانی گربه شما نباید با گربه‌های دیگر در تماس باشد و لازم است که خاک آن از خاک بقیه گربه‌ها جدا شود.

درباره درمان انسان آلوده به این بیماری نیز باید گفت هنگامی که تشخیص این بیماری تایید شد، پزشک باید در رابطه با درمان نظر دهد، زیرا گاهی‌ اوقات به درمان خاصی نیاز نیست و علائم پس از چند هفته از بین می‌روند. اما اگر زن بارداری به این بیماری مبتلا شود، به‌دلیل اینکه سیستم ایمنی ضعیفی دارد، باید داروهای مخصوصی مصرف کند تا مشکل جدی پیش نیاید.

در این مقاله با صفر تا صد توکسوپلاسموز گربه آشنا شدیم و هرآنچه باید می‌دانستید را در اختیارتان قرار دادیم. توجه داشته باشید که جای هیچ نگرانی بابت نگهداری گربه به‌عنوان حیوان خانگی وجود ندارد؛ زیرا اگر شما تمام نکات بهداشتی و مواردی که به آن‌ها اشاره شد را به‌خوبی رعایت کنید، مشکلی به‌ وجود نخواهد آمد.

منابع مقاله:
MAYO CLINIC
CDC